Het is herfst — een prachtige tijd om weer eens een wandeling te maken in het bos. Terwijl de meeste bomen hun blad laten vallen, valt één boom juist extra op: de evergreen, de den. Tijdens onze wandelingen rond het huis komen we deze vaak tegen, statig en geurig.
Ik proef dan graag wat naalden — ze zijn gezond, hebben een uitgesproken smaak en ik vind ze eigenlijk best lekker! De den zit vol etherische olie, wat hem zijn karakteristieke geur geeft. Daarom wordt hij vaak gebruikt voor geurige olie of als natuurlijk ingrediënt in een smudge- of rookkruidenbuidel.
Het gebruik van den is eeuwenoud, zowel medicinaal als culinair. Van de voorjaarsknoppen worden traditionele drankjes gemaakt die de luchtwegen ondersteunen en helpen bij ontstekingen, hoest of verkoudheid. Maar wist je dat de jonge dennenknoppen ook heerlijk zijn in stoofpotjes? Ze geven een subtiele, kruidige bosaroma aan je gerecht.
De den bevat bovendien een bijzonder hoog gehalte aan vitamine C — iets waar we in de koudere seizoenen dankbaar gebruik van kunnen maken. Hoewel je het hele jaar door dennennaalden kunt vinden, zijn de jonge naalden het lekkerst én het meest krachtig. Na een storm liggen er vaak genoeg takken op de grond om mee naar huis te nemen. Wil je zelf plukken, doe dit dan met zorg: neem alleen wat je nodig hebt en behandel de boom met respect. Een den hoort niet ‘gemolesteerd’ te worden — oogst bewust en liefdevol.
Dennen, spar of lariks?
Het kan soms lastig zijn om de verschillende naaldbomen uit elkaar te houden. Gelukkig is er een eenvoudig ezelsbruggetje:
- Dennen – de D staat voor duo: twee naalden samen aan één takje.
- Spar – de S staat voor solo of single: één naald per naaldzakje aan de tak (de bekende kerstboom!).
- Lariks – de L staat voor legio: deze boom heeft ook enkel staande naalden, maar platter en breder dan de spar. Het zijn er legio.
Dennenmagie
Rond midwinter (21 december) is het een mooi moment om dennennaalden te verzamelen. Stop ze in een klein buideltje en draag dit bij je op momenten dat je extra kracht of bescherming kunt gebruiken. De den helpt je herinneren aan je eigen veerkracht — groen, zelfs in de donkerste tijd van het jaar.
Dennen, de D staat voor duo, oftewel twee naalden samen aan een takje.
Tinctuur van dennennaalden is een ware krachtbron uit het bos
- Vitamine A – ondersteunt het gezichtsvermogen en beschermt het netvlies
- Vitamine C – 4 à 5 keer meer dan in sinaasappelsap, versterkt het immuunsysteem
- Antioxidanten & OPC’s – beschermen de cellen tegen vrije radicalen
- Suramine – een natuurlijke verbinding met antivirale eigenschappen
- De geur van den brengt helderheid, zowel voor je luchtwegen als je geest.
Dennennaalden Elixer (inwendig tonicum of dampdrankje)
Ingrediënten:
- ½ theelepel Dennennaalden Tinctuur (Pinus sylvestris)
- 1 kopje lauw warm bronwater of kruidenthee (zoals tijm of lindebloesem)
- 1 theelepel rauwe honing (optioneel, verzacht de keel)
- Een snufje citroensap (voor extra vitamine C en frisheid)
Bereiding:
- Voeg de tinctuur toe aan het warme water of de kruidenthee (niet kokend!).
- Roer de honing en het citroensap erdoor.
- Adem de dampen even rustig in voordat je drinkt.
- Drink langzaam, met aandacht voor de verwarmende, balsemende werking.
Gebruik 1 à 2 keer per dag tijdens verkoudheid, bij prikkelende luchtwegen of om het immuunsysteem te ondersteunen.
Toepassing bij verkoudheid (uitwendig)
Voeg 10 druppels tinctuur toe aan een kom heet water voor een stoominhalatie.
De etherische verbindingen van de den openen de luchtwegen, verzachten slijmvliezen en helpen om vrijer te ademen.
Een ode aan de den — waker van het bos, adem van de bergen.
Laat haar kracht jou versterken, druppel voor druppel.
Recept voor Dennentinctuur (Pinus spp.)
Toepassing:
Dennentinctuur ondersteunt de weerstand en luchtwegen, werkt slijmoplossend en verzachtend bij hoest en verkoudheid, zie boven.. Ze bevordert ook de doorbloeding en kan uitwendig gebruikt worden bij spier- en gewrichtsklachten.
Ingrediënten:
- Vers dennennaalden, jonge twijgjes of knoppen (Pinus sylvestris of een andere eetbare den)
- Biologische alcohol van 40–70% (zoals wodka of jenever)
- Schone glazen pot met goed sluitend deksel
- Donkere druppelflesjes voor bewaring
Bereiding:
- Oogst jonge dennennaalden of knoppen van gezonde bomen, bij voorkeur in het voorjaar.
- Snijd het plantmateriaal fijn zodat de werkzame stoffen beter vrijkomen.
- Vul de glazen pot voor ongeveer 2/3 met de fijngesneden den.
- Overgiet met alcohol tot het plantmateriaal volledig onderstaat.
- Sluit de pot goed af en schud even.
- Laat 3 tot 4 weken trekken op kamertemperatuur, uit direct zonlicht. Schud regelmatig.
- Zeef daarna door een fijne doek of filter.
- Bewaar de tinctuur in donkere flesjes, voorzien van etiket met naam, datum en alcoholpercentage.
Gebruik:
- Inwendig: 15–20 druppels, 2 à 3 keer per dag in een glas water.
- Uitwendig: enkele druppels toevoegen aan massageolie of een kompres bij spierpijn of verkoudheid op de borst.
Opmerkingen:
- Niet gebruiken bij zwangerschap, borstvoeding of bij allergie voor naaldbomen.
- Enkel voor volwassenen
Wil je leven in verbinding met de natuur en wilde planten jouw dagelijkse medicijn maken! Dan is dit de cursus voor jouw!
Jaartraining Kruiden Natuur & Wildplukken met praktijkdagen in Spanje!
Wil je meer doen met, en weten over, kruiden & eetbare wilde planten in je dagelijkse leven? Dan is dit de cursus voor jou!
In de nieuwe opzet van de jaartraining volg je ONLINE de weeklessen en ontvang je elke maand een dubbel dik maanddeel, je doet de praktijk dagen mee in Noord Spanje!!!
De ochtenden van deze intensieve trainingsdagen zijn voor de wandelingen, het ontdekken, herkennen en verzamelen van eetbare natuur. We bereiden gezamenlijk de lunch met eetbare wilde planten van dat moment, de middagen is voor de bereidingen met kruiden en wilde planten.
Je kunt je nu inschrijven om dit komende seizoen te beginnen!
Ontdek al het moois en gezonds in de natuur! Doe mee met de ONLINE kruiden & wildplukken training en ga in jouw eigen omgeving ontdekken wat er op dat moment groeit.
En… dat hoeft helemaal niet ver te zijn. Waarschijnlijk groeit er in je tuin (onkruid!) of om de hoek al genoeg kruiden om te verwerken in je maaltijd!
Leer verzamelen en eten uit de natuur, maak je eigen medicijnen!
Jaartraining Kruiden & Wildplukken – CASA NATURA GALICIA
ENNN!!! Voor de snelle beslissers het ik een EARLY BIRD korting van 100 euro!!! Gebruik deze code: KORTINGdecember100 !!!! Alleen geldig tot 1 december.