Recepten september/ oktober

Meidoornbessen siroop:

Meidoorn, (Haagdoorn),Crataegus MonogynaFamilie: Rosa, Rosaceae

Een prachtige struikachtige boom: die in het voorjaar bloeit met heerlijk geurende bloesem en in het najaar mooie rode besjes (niet gelijkend op de rode bes) draagt. Meidoorn ook wel Haagdoorn genoemd en in veel oude kruidenboeken ook onder die naam te vinden is of onder de Latijnse naam: Crataegus Monogyna, behoort tot de familie van de Rosaceae. Meidoorn is een echte voedselbos boom die het goed doet in een afscheiding of groepje struiken bij elkaar.

Het schijnt dat Meidoorn al meer dan duizenden (10.000) jaren in onze omgeving groeit en wordt gegeten. Er zijn archeologische vondsten gedaan waarbij de zaden van de Meidoorn zijn gevonden. Alles van de Meidoorn is eetbaar en de struik is gelukkig vrij algemeen en zaait zich makkelijk uit in het wild, met dank aan de vogeltjes die de bessen ook lekker vinden. Dus onthoud bij het plukken van de bloesem of de bessen, minimaal 1 op 30 aanhouden, 1 voor jou 30 voor de natuur!

Belangrijkste inhoudsstoffen

  • Flavonoïden (met o.a. procyanidines, OPC’s en hyperoside), biogene
  • aminen (o.a. acetylcholine), triterpeenzuren, sterolen, fenolzuren,
  • pectine, purinen, etherische olie, amygdaline, vitamine C. 

De jonge blaadjes in het voorjaar zijn rauw eetbaar in de salade. De bloesem en het blad kunnen vers in de thee je kunt ze ook drogen voor later gebruik. Je kunt van de bloesem olie trekken, in de kruidengeneeskunde maakt men er een tinctuur van, deze tinctuur is goed voor de bloedsomloop, bloedvaten, in het algemeen. Meidoorn is goed voor het hart en de doorstroming van bloed! Wordt gebruikt bij nerveuze hartklachten. Gespannenheid, stress en overspannenheid.

***Waarschuwing: meidoorn bevat hartglycosiden deze werken hartversterkend, maar kunnen ook de werking van hartmedicatie versterken. In dat geval altijd eerst overleggen met een arts!

De bessen in het najaar moet je eerst even proeven, als ze licht zoet en een heel klein beetje zurig smaken zijn ze goed om te plukken. Je kunt ze verwerken in gelei, jam of compote, meekoken en de pitjes verwijderen.

Je kunt er ook een soort ketchup van maken eentje met een klein beetje suiker en veel vitamine c!

Meidoornbessen siroop:

Ingrediënten

  • meidoornbessen ca. twee handen vol
  • sap van twee sinaasappels en 1 citroen
  • rozenbottels van rimpelroos of hondsroosje ook ca. 2 kop
  • honing

Werkwijze

Meidoornsiroop: pluk op een zonnige herfstnamiddag een paar handjes meidoornbessen en wat rozenbottels. Was de bessen en de rozenbottels en doe ze in een pan met wat water. (Hier kunnen eventueel ook nog wat sleedoornbessen bijgevoegd worden). Kook de bessen op en laat een 20 minuten heel zacht pruttelen. Zeef dan de pulp door een zodanig fijne zeef zodat de zaadjes achter blijven. Deze zaadjes kun je drogen en dan weer malen en verwerken als meel. Doe dan de pulp en het sap van de sinaasappels en citroen terug in een schone pan. Opnieuw heel even aan de kook brengen en voeg dan van het vuur af de honing toe naar smaak.

Giet zo heet mogelijk over in een glazen fles. Luchtdicht afsluiten en enkele keren omdraaien zodat het laatste beetje lucht in de fles gesteriliseerd is. Etiketteer met de datum er bij en bewaar koel en donker.


Perendrank met laurier.

Gebruik peren en of stoofperen of appels die plekjes hebben, op de grond gevallen zijn of wilde appeltjes.

Je snijd de peren in stukjes, de slechte plekken doe je weg en de rest van de vruchten doe je in een grote pan. Zet de pan op met flink water de peren moeten ruim onder staan. Doe er een paar, 2 tot 4 blaadjes biologische laurier bij. Heb je een takje lijsterbes dan mag dat er nu bij. Laat ongeveer een kwartiertje zachtjes koken.

Giet het sap af door een zeef, knijp de peren zoveel mogelijk uit. Zet de drank weer op het vuur. Giet de kokende drank in voorverwarmde en uitgekookte flessen. Draai meteen de deksel er op en draai ze om (en weer terug). Laat afkoelen.

Deze peren laurier drank is een aantal maanden houdbaar.

Laurier:

Iedereen heeft het wel in de kast staan. Laurierblaadjes voor in de soep of stoofpot. Een echt ouderwets kruid met een heel specifieke smaak.

Laurier werd in de oudheid al gebruikt als geneeskrachtig kruid en ook om die reden door het eten en door kruidendranken en thee gedaan. Laurier is goed voor het bloed vanwege de positieve werking op de bloedsuikerspiegel en cholesterolniveaus. Maar het is vooral bekend om gebruik tegen darmproblemen.

Laurier bevorderd de spijsvertering!

Mocht je een slechte eetlust hebben dan helpt het ook om een thee met laurier een half uur voor de maaltijd te drinken.

Laurier kan in allerlei recepten tegen ontstekingen van de bovenste luchtwegen en mond verwerkt worden. Denk aan een hoestsiroop met tijm, salie en laurier met honing bijvoorbeeld een super goede combinatie.

Laurier zou ook helpen tegen depressiviteit en door de geur (etherische olie) kan je geest weer helder worden. Ook over rust en tegen stress kan laurier gebruikt worden. Kortom een kop thee van laurier per dag kan helemaal geen kwaad!

Magie: laurier kent vele toepassingen in de magie het is echt een magische kruid! Het werd al in de oudheid gebruikt bij allerlei rituelen die met overwinning of prestatie te maken hadden en nog steeds wordt bijvoorbeeld een behaald diploma gevierd met een lauwerkrans!

Laurier staat voor wijsheid en kennis (denk aan de verhelderende werking van de etherische olie) maar ook staat het voor vrede en vriendschap. Een krachtig kruid om mee te werken. 

Inhoudstoffen: Laurierblaadjes zitten vol vitaminen, mineralen:

Vitaminen: A en C
Mineralen zoals: koper, kalium, calcium, magnesium, zink, ijzer, selenium en mangaan

Verdere inhoud stoffen:
vele essentiële vluchtige oliën.
Foliumzuur
antioxidanten

Laurierzuur
Waardenvolle verbindingen zoals rutine, salicylaten, cafeïnezuur en fytonutrienten.

Medicinale toepassingen: 
– Goed tegen luchtweginfecties, griep en verkoudheid
– Het verzacht tandpijn en aften
– is een verademing bij keelpijn en bronchitis
– geeft verlichting bij sinusitis
– pakt darmproblemen aan en gaat diarree tegen
– bevordert de spijsvertering
– als kompres geeft het verlichting bij gewrichtspijnen
– het verlaagt de bloedsuiker wat gunstig is voor mensen met diabetisch

Van de vruchten van de laurierplant wordt olie gemaakt. Deze olie wordt gebruikt voor allerlei massages. Een massage doet goed bij spierpijn, verstuiking, verrekkingen, sportblessures en ook bij pijnlijke gewrichtsklachten. De olie wordt ook gebruikt in de dierengeneeskunde bv. bij ontstoken koeien uiers. Verstuikingen en hoefaandoeningen bij paarden. Laurierolie wordt verwerkt in uierzalf en uier crème.


Wilde gist recept:

De appels staan nog even in de hoofdrol! Wij maken tegenwoordig ons eigen brood met wilde gisting, in dit geval van appel.

Wat zijn wilde gisten?

Wilde gisten zijn de natuurlijk voorkomende gisten in de lucht en in de wijngaard bijvoorbeeld. Wilde gist is natuurlijk heel bekend van wijn, zo werd er vroeger wijn gemaakt en nog veel meer producten. Maar wilde gist zit ook op appels en peren, al het fruit en ook op kruiden, planten en bomen.

Waarom hoor je er zo weinig van?

Het gebruik van gekweekte gistcellen in de wijnindustrie dateert nog maar van begin vorige eeuw. Duizenden jaren eerder werd enkel wijn gemaakt met wilde inheemse gisten die tot spontane gisting aanzetten. Hetzelfde geld voor brood bakken.

Tegenwoordig zijn wij bang van wilde gist omdat het bewerkelijk is, je eerst moet leren waar de grenzen liggen want het kan ook bederven en dan schadelijk zijn. Een proces wat de moderne mens niet meer aandurft en daarom vaak kiest voor makkelijk en veilig.

Voordeel van wilde gist:

Het is gezond, het is goedkoop en het is leuk om zelf te maken. Nadeel van wilde gist: het is bewerkelijk, het kan bederven.

Hoe maak je je eigen gist?

Je maakt een zetsel welke hetzelfde is als voor zuurdesem (ook een wilde gisting). Neem een grote pot en voeg;

100 gram meel

75 ml water

een kwart appel in twee stukjes (appel, met schil! afspoelen onder koud water, in stukken snijden)

Meng het meel en water in de glazen pot. Snijd de appel in twee stukken en leg de appel in het zetsel. Sluit de pot af met een doek en een elastiek. Zet de pot op een warme maar donkere plek, keukenkastje bijvoorbeeld.

Dag 1: zijn er al bubbels? Haal dan de appel eruit en voeg twee eetlepels meel en een scheut water toe. Roer met een houten lepel en laat weer een dag staan. Is er nog geen teken van gisting laat de appel er dan in zitten.

Dag 2: Meng het zetsel weer met twee eetlepels meel en een scheut water. Haal de appel eruit.

Dag 3: let op je gisting en ruik!!! Ruik elke dag, je gaat nu leren hoe zuurdeeg ruikt en hoe bedorven deeg ruikt. Meng weer meel en water toe.

Dag 4: Je deeg gaat behoorlijk gisten. Voeg voor de laatste keer meel en water toe.

Dag 5: Verplaats het deeg naar een grote kom (houd een klein beetje deeg apart in een andere schone pot). Voeg zoveel meel toe als je nodig hebt om een brood te bakken, voeg een eetlepel suiker en een eetlepel kwark of yoghurt toe. Leg een handdoek over het deeg en laat een paar uur rijzen.

Is je deeg na een paar uur verdubbeld qua volume dan kun je gaan bakken!

Voeg naar smaak zout toe; olijfolie, yoghurt, kruiden, noten, rozijn, etc.

Bak je brood 3 kwartier op 180 graden in een voorverwarmde oven.

(Let op: de dagen van gisting gaan sneller met warm weer en langzamer met koud weer!)

Voordeel van wilde gist:

Het is gezond, het is goedkoop en het is leuk om zelf te maken.

Nadeel van wilde gist: het is bewerkelijk, het kan bederven.


Oost Indische kers op azijn.

Dit recept maak ik naast een tinctuur, die ik medicinaal gebruik. Een azijn is wat zachter maar heeft tevens een werking op de maag en darmen vanwege de azijn. Deze Oost Indische kers azijn gebruik je bij verkoudheden en hoesten. Kleine infecties van de luchtwegen en holtes. Verdun de azijn 1 op 10 met gedestilleerd water dan heb je een zachte maar ze effectieve gezichtslotion voor de vettere huid. Ook je haren kun je hiermee spoelen.

Oost Indische kers AZIJN:

•Twee handen vol bloemen, blad en wat zaden van de Oost Indische kers

•1 schone glazen pot

•200 ml appelazijn of ciderazijn

•2 teentjes knoflook

Oogst de bloemen, blad en zaden, was het blad maar de bloemen niet.              Laat ze een dag liggen op een theedoek, indrogen. Snijd de kruiden in reepjes en vul de glazen pot ermee. Voeg de knoflook toe. Giet de azijn op het kruid totdat alles onder staat. Sluit de pot af met een doekje zodat er vocht uit kan ontsnappen. Schud of roer de eerste week elke dag. Laat 4 tot 6 weken staan en zeef dan de azijn door een doek in een donkere glazen fles.

Neem bij klachten 3 x per dag een eetlepel in een glas water. Preventief kun je elke ochtend een eetlepel oplossen in lauw water en opdrinken.


Bramenazijn

Het is bramentijd! Een heel makkelijk te maken receptje waar je veel plezier van hebt is bramenazijn! Een groot voordeel is dat je er ook weinig bramen voor nodig dus je hoeft geen uren te plukken.

Je vult een schoon glazen potje voor de helft met verse bramen, spoel ze af met water of laat ze even onder water staan en giet dan het water af. Vul het potje af met appel- natuur- of witte wijnazijn en het sap van 1 citroen. Je ziet meteen dat de kleur al veranderd en de komende weken zal je azijn een prachtige paarse kleur krijgen.

Deze azijn ziet er niet alleen mooi uit maar bevat alle gezondheid voordelen van de (appel)azijn, citroen en bramen tegelijk dus wie wil dat nu niet elke dag over de salade of neem elke dag een eetlepel in een glas lauw water en drink dit in de ochtend op.

Pluk de bramen altijd boven kniehoogte en was ze goed voordat je ze eet. Zo hoef je niet bang te zijn voor wormpjes.


Druivenbladeren inmaken

Het is er weer tijd voor, de druiventakken groeien gewoon door en de druiven verdwijnen langzaam onder een dek van bladeren. Het ziet er prachtig uit en het is ook lekker koel om onder te zitten in de schaduw maar de druiven hebben wel zon nodig om afterijpen.

Snoeien dus!

Snoei van de druif de jonge uitlopende takken zonder druiven, als er wel druiven aan de tak zitten snoei dan op 2 a 3 bladoksels (bladeren) van de druiventros de tak af. Knip van de takken de mooie grote bladeren, geen beschadigde of verkleurde bladeren.

Maak zoutwater; los een volle eetlepel Keltisch zeezout op in een liter gedestilleerd water. Was de bladeren goed in zout water, laat ze even weken. Afhankelijk van hoeveel bladeren je hebt; neem een schone gesteriliseerde pot van b.v. 500 ml.

Leg de druivenbladeren op een stapeltje van 10 a 15 stuks, rol de stapeltjes op en prop ze in de pot. Prop de pot vol met de druivenbladeren en houdt boven een ruimte van een paar centimeter vrij, leg hierop een goed schoon gemaakt zware platte steen en vul de pot af met het zoute water. Laat even staan, tot het water goed is gezakt en vul dan bij tot de rand.

Laat deze pot een week staan, dan zijn ze klaar voor gebruik. Bewaar je hem verder in de koelkast dan kan je de bladeren nog wel een jaar goed houden.

Wist je dat druivenbladeren ook heel gezond zijn?! Ze worden al sinds de oudheid gebruikt als thee en voedsel dat goed is voor de bloedvaten en haarvaatjes.

Het blad zelf kan worden ingezet als huidlotion, mondwater en bij maagklachten vanwege de samentrekkende werking.

Maak er dan een sterk kruiden infuus van, dit is beperkt houdbaar maar kun je ook maken van gedroogde wijnbladeren.

Inhoudstoffen van het blad:

Groot aantal flavonoïden zoals flavanolen, anthocyanen, flavonolen en flavonen, fenolzuur, tanninen, resveratrol, benzoëzuur, benzaldehyden, mineralen, organische zuren zoals wijnsteenzuur, appelzuur, barnsteenzuur, en protocatechuzuur, kalium, calcium, calciummaleaat, ijzer, vitamine C en etherische olie.