Categorie archief: wildplukken

Wilde watermunt

Als je dit voorjaar of zomer in de buurt van een waterkant van een sloot, beek of rivier loopt. Kijk dan even extra goed uit, naar de libelle bijvoorbeeld, als het een mooi aflopende waterkant met riet is. Want daar houden libellen van, en ze zijn prachtig! Soms zie je dan ook nog Valeriaan bloeien in het voorjaar en daarna misschien wel Moerasspirea, allebei heerlijk geurend en magische mooie en geneeskrachtige kruiden.

Maar wat je tegenwoordig, gelukkig, ook veel daar ziet is Watermunt! Mocht je ze nog niet gezien hebben,  van de zomer gaan ze bloeien en dan kun je de blauw/ paarse bloemhoofdjes beter zien tussen het riet of hoge gras.

Een prachtige inheemse vaste plant met ongeveer 30 – 90 cm hoge rechtopstaande, kantige, groene of tegen roodachtige aan, stengels. De vele ovaal ronde bladeren staan kruisgewijs aan de stengel en als je een blaadje plukt en ruikt ben je er snel achter of dit munt is! Deze wilde watermunt vind ik persoonlijk veel krachtiger dan de doorgaans voor thee gebruikte Marokkaanse munt. Dit is natuurlijk een uit zichzelf groeiende, wilde, originele plant en de munt die je in de winkel koop is een gekweekte plant. Niet te vergelijken, de smaak van wilde munt is sterk, minder pepermuntig maar wel heel kruidig en je proef behalve een munt smaak ook iets zoets en hartigs. Daarom is deze munt ook heel geschikt voor in hartige gerechten. In sausen, pesto en kruidenboter. Bij roerbak gerechten niet meebakken maar fijngesneden er overheen strooien en in couscous!

Verzamel het blad voor kruiderij van de watermunt om te drogen vóór de bloei. Vers blad en bloem kan ook in salade. Hele toppen kunnen in een koude waterdrank. De drogerij van watermunt kan je later gebruiken als muntthee, aftreksels voor geneeskrachtige doeleinde of in het eten. De Engelse maken er de bekende mint sous van die bij vet vlees wordt geserveerd. En dat is niet voor niets natuurlijk, het helpt de spijsvertering een handje.

Munt wordt ook wel gebruikt als krampwerend middel bij maag en darmstoornissen. Uitwendig worden aftreksels toegepast bij kruidenbaden, vaginale infecties, als gorgelwater en in kompressen tegen hoofdpin. Over het algemeen heeft muntthee een opwekkende werking en wordt niet geadviseerd voor het slapen gaan.

Wil je zelf een plantje watermunt voor in je tuin of in een pot, neem dan een klein stekje uit het wild, een topje is al genoeg. Zet deze in een glas water en wacht tot hij worteltjes krijgt. Plant hem dan over in een grotere pot. De rest gaat vanzelf. Hij kan groot worden als je hem in de tuin zet. En hij houd van losse natte grond. Dan heb je altijd een blaadje wilde watermunt voorhanden!

©casanatura

Citroenmelisse

Citroenmelisse is echt een superkruid, een goede bijenplant ook, zij zijn er dol op en vaak wordt melisse dicht bij de korven geplant om de bijen in de buurt te houden. Het Griekse woord ‘Melissa’ betekend ‘bij’ en het zou in de tempel van Diana een gewijd kruid zijn geweest.

Melissa officinalis is de officiële naam van dit lid van de familie van de lipbloemige. En wordt al sinds duizenden jaren door mensen verbouwd en gebruikt als geneeskrachtig kruid. Ook in Nederland wordt het al zo lang in (kruiden)tuinen aangeplant zodat je melisse ook in wild tegen komt. In Arabië wordt het kruid veelvuldig gebruikt en zeg men dat: “thee van citroenmelisse het hart vrolijk en gelukkig maakt”. En dat heeft natuurlijk alles te maken met de rustgevende werking van citroenmelisse op de zenuwen. Je kunt het dan ook de hele dag drinken als thee maar ook in de zomer met bronwater en een takje munt of komkommer kruid bijvoorbeeld, eerst kneuzen en dan een paar uur laten trekken.

Het kruid werk ontspannend en krampstillend bij alle aandoeningen van nerveuze aard en zou ook helpen tegen depressie. Ook bevorder het de spijsvertering en wordt het aangeraden als thee met b.v. hop voor slechte slapers. Ook werd het genoemd om zijn ontstekingsremmende werking. Het sap of een sterk aftreksel van het kruid wordt gebruikt als huidverzorging, ruikt ook bijzonder fijn. Want behalve de helende werking is het ook heel lekker fris naar citroen ruikend en smakend plantje.

Dus heerlijk! Versnippert in salade, over vis en allerlei groente gerechten, niet meekoken of bakken. Je kunt citroenmelisse ook drogen, pluk de toppen vlak voor de bloei en droog ze in een donkere geventileerde ruimte niet warmer dan 35 graden binnen 7 dagen. Het vreemde is dat het kruid na het drongen geen lekkere geur meer heeft maar nog wel werking heeft. Invriezen kan ook.

Citroenmelisse kun je al verbouwen op een balkon of vensterbank want de plant is niet veeleisend, makkelijk te delen of stekken, na het toppen groeit hij weer verder en komt elk jaar weer terug.
Houd van licht maar niet in de volle zon, zet er eentje in je tuin in het wild of op balkon en maak er dankbaar gebruik van!

casanatura

Salade met wilde kruiden, biet en kool

Kleurige wildspluk-salade met rode biet en rode kool

Wachtend op de verse groente uit de moestuin eerst nog even de koelkast leegmaken. En daarmee maken we deze gezonde rode salade, die de winter en het voorjaar samenbrengt.

De rode/ blauwe kleur stof bevat anthocyanen (antioxidanten en flavonoïden). Behalve vitamine C, bevatten rode bieten stoffen die het risico op hoge bloeddruk kunnen verlagen. En van rode kool staat op de lijst van voedsel dat beschermt tegen kanker.

Over de mooie lentebloeier Klein Hoefblad vind je verderop een uitgebreid stukje!

Recept:

  •      300 gram gekookte bietjes
  •      250 gram rode kool
  •      handje veldkers
  •      handje 7-blad
  •      handje klein hoefblad bloemen
  •      paar viooltjes
  •      zonnebloempitten
  •      olijfolie en appelazijn
  •       peper en zout

Schil de bietjes en snij ze in blokjes, snij de rodekool in heel fijne reepjes. Knip de veldkers en 7 blad klein en meng alles door elkaar. Voeg olie en appelazijn toe en breng op smaak met peper en zout naar wens. Laat de salade voor het opdienen een paar uur trekken. Maak voor het opdienen mooi op met de hoefblad bloemen en viooltjes. Rooster de zonnebloempitten en strooi die als laatste er overheen.

Eet smakelijk!

Teunisbloemwortel en rozetten

Teunisbloemen zijn echte inheemse bloemen en ze zijn er in verschillende soorten en maten. De bloemen bloeien s ’nachts en worden dan ook bestoven door insecten. Het is een waardplant voor de Teunisbloempijlstaart en Groot avondrood bijvoorbeeld, nachtvlinders die in het donker tot leven komen. Ook is het waardevol om de plant als ze eenmaal is uitgebloeid te laten staan om de zaden te oogsten, de zaden bevatten vetzuren waaronder gammalinoleenzuur, GLA is een onverzadigd omega-6 vetzuur. De plant heeft zoveel zaden nodig om zich in stand te houden dus houd er rekening mee dat je genoeg over laat aan de plant om uit te zaaien. Ook voor kleine vogels zijn de zaden een voedzame maaltijd!

In de wildebloementuin staan nu veel uitgebloeide Teunisbloemen en sommige zijn echt hoog geworden, ik laat ze lekker staan, sommige mensen vinden het niet mooi maar de natuur is er blij mee! En ik zou willen zeggen bekijk de zaad-hulzen van de bloemen eens, het zijn bijzondere organische vormen!

Ook het blad van de Teunisbloem is eetbaar net zoals de bloemen en rozetten. Het is een tweejarige plant, dus in het eerste jaar komt er een rozet met wortel, in de tweede jaar groeit ze uit tot de bloem. Zowel de rozetbladeren als de jonge stengelbladeren zijn rauw eetbaar, je kunt ze ook roerbakken, in de quiche doen, soep of stamppot. De wortel is echt lekker en zowel als de bloemen rijk aan slijmstoffen.

Zoek rozetten, let op een mooi groot exemplaar, in mijn eigen tuin zie ik ze groeien in bakken en op plekken waar ik ze niet wil hebben dus deze oogst ik in het eerste jaar. De bladeren zijn prima om te roerbakken, door pasta bijvoorbeeld. De wortel kun je koken, ook lekker in de soep, de nasmaak is iets pittig als peper of een beetje radijsachtig dus pas de hoeveelheid peper aan.

De zaden zijn supergezond, verzamel ze op een droge dag in het najaar, keer de toppen eenvoudig om en vang de zaadjes op in een brede bak. Haal het vuil en andere dingentjes er uit of doe ze door een grove zeef. Rooster de zaadjes lichtjes in een droge koekenpan. Als ze afgekoeld zijn bewaar je ze in een potje of blik. Superfood van eigen bodem dus!

Teunisbloemen worden ook gekweekt voor de olie, teunisbloemolie is zeer heilzaam voor de huid. Wordt o.a. aangeraden om zwangerschapsstriemen te voorkomen, elke dag je buik mee insmeren!

22-jpg

Smeerwortel

Deze mooie inheemse plant heeft iedereen wel eens gezien maar als je er over begint dan vragen mensen hoe die er uit ziet. Kennelijk is het een plant die niet heel goed blijft hangen, maar dat is nadat je de anti-rimpel crème er van hebt gemaakt wel anders. Deze vergeet je echt niet meer.

De bijen zijn gek op smeerwortel en komen af op de nectar is de paarse bloempjes, soms zijn ze ook wel roze/ witachtig of zelfs blauw maar dat is meestal een verdwaalde cultivar. Smeerwortel (Symphytum officinale) is een vaste plant uit de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae). En hij komt dus elk jaar weer terug op dezelfde pek. Al je de wortel gebruikt en je graaft hem uit, wat een lastige klus is want meestal zit hij muurvast in de modder. Laat dan altijd een stuk wortel zitten zodat hij toch weer uit kan groeien!

Aftreksels of olie van Smeerwortel wordt al eeuwen lang gebruikt als medicinaal middel bij kneuzingen en breuken en ook als EHBO. Het is een echt heler. Tegen littekenvorming ook zwangerschapsstriemen. Verzorgend voor de huid, tegen zwellingen. Werkt regenererend, bevorderd de groei van nieuwe huidcellen.  Bij reuma, jicht en pijn. chronische aandoeningen van gewrichten, als bij ontstoken spataders.

Inhoud stoffen

  • Looistoffen
  • Choline
  • Allantoïne (0.8 – 1 %)
  • Etherische oliën
  • Slijmstoffen
  • Kiezelzuur
  • Pyrrolizidine Allantoïne

Eigenschappen

Smeerwortel is werkzaam als vulneratief (wondhelendmiddel), slijmvormer, astringens (doet de bloedvaatjes samentrekken) en expectorans (hoestmiddel). Het in de plant aanwezige Allantoïne prikkelt beschadigd weefsel tot het vormen van nieuw granulatieweefsel en stimuleert ook de celdeling. Het gebruik van smeerwortel bij allerhande verwondingen en zweren vindt hierin zijn verklaring.

 

 

Recept Smeerwortelzalf

Ingrediënten voor ca. 100 ml zalf/balsem

  • 100 ml olie (olijf-, amandel- of zonnebloem)
  • 10 g bijenwas
  • 9 stukjes verse Smeerwortel (vingergroot) of ca. 150 g gedroogde Smeerwortel
  • 5 druppels tarwekiemolie
  • (Als je Smeerwortel oogst, let op dat je een gedeelte van de wortel laat zitten zodat de plant niet uitgeroeid is op die plek! <3)

Maak de verse Smeerwortel schoon en snijd hem in dunne plakjes. Doe de plakjes in een pannetje met de olie en verwarm deze au-bain-marie of opeen theelichtje totdat de olie warm wordt maar niet heet. Laat afkoelen. Herhaal deze stap nog twee keer. In totaal warm je dus 3 keer op. Zeef de olie door een fijne zeef, gaas of een zakdoek. Verwarm de gezeefde olie au-bain-marie weer op en voeg het bijenwas toe, roer even om tot het was is gesmolten en vul de olie in donkere glazen potjes van 30 ml, of 50ml. Op een koele en donkere plek is de balsem ca. een jaar houdbaar. De balsem blijft langer goed als je hem met een houten spatel uit het potje haalt. Ook zou je een paar druppel tarwekiemolie toe kunnen voegen voor de houdbaarheid. Smeerwortel alleen uitwendig gebruiken! De zalf dun drie mal daags op de pijnlijke plek aanbrengen.

Recept Smeerwortel antirimpel crème/balsem

  • 50 ml olie (amandel-, zonnebloem- olijf)
  • 5 verse Smeerwortel bladeren (middelgroot mooi groen)
  • ca 5 gram bijenwas
  • 5 druppels tarwekiemolie

Doe de olie met de bladeren in een maatbeker of blender. Mix ze met de staafmixer of in de blender tot pap. Zeef de olie in een pannetje en verwarm deze au-bain-marie tot ze heet wordt maar niet tegen de kook aan. Laat 5 minuten doorwarmen. Laat de olie afkoelen en doe deze vervolgens door een fijne zeef of een zeef bekleed met kaasdoek of een theedoek.  Verwarm nu de olie langzaam nog wat op met de bijenwas totdat de bijenwas is gesmolten. Klop de olie luchtig met een spatel en voeg ook de tarwekiemolie toe. Klop totdat ze is afgekoeld en het een luchtige crème is geworden. Verdeel de crème in donkere potjes. Gebruik binnen een jaar.

14627879_1232375790157312_572138030_n