Categorie archief: wildplukken

Voorjaarspot met kleefkruid, vogelmuur en walnoten!

Wij kunnen natuurlijk niet wachten om naar buiten te gaan en de eerste kruidjes te zien groeien. Daarom alvast dit recept, want stamppot is nog winterkost maar met de vitaminerijke verse eetbare wilde planten erin proef je toch de lente al een beetje komen!

Voorjaars stamppot met kleefkruid, speenkruid, vogelmuur en walnoten!

Kijk wat je in je omgeving al of nog kunt vinden. Proef altijd een blaadje voordat je meer plukt. Soms in de winter, kunnen overblijvende plantendelen, erg bitter smaken. Als het te bitter is, laat ze dan staan en zoek een jongere plantjes op.
Pluk het speenkruidblad altijd voordat de gele bloemetjes gaan bloeien. De planten bevatten giftige protoanemoninen in alle delen die na de bloei vermeerderen zodat het niet meer aan te raden is om te eten.

  • Ingrediënten:
     1 kilo aardappels of aardperen
     350 gram kleefkruid toppen, speenkruidblaadjes, vogelmuur, veldkers.
     50 gram kraailook of daslook, fijn snijden
     2 uien
     1 eetlepel mosterd
     1 kop warme melk/ sojamelk (biologisch)
     30 gram boter/ kokosolie (biologisch)
     100 gram fijngehakte walnoten
     10 gram gehakte pijnboompitjes
     1 eetlepel kardemom zaden, peper en zeezout naar smaak
     100 gram vegetarische geraspte kaas.

Was alle groenten en laat goed uitlekken, snij ze grof. Snij de ui in kleine stukjes en fruit deze in de pan met olie. Laat afkoelen. Kook de aardappels tot ze kruimig zijn. Giet ze af. Stamp de aardappels tot puree met de melk, boter of olie, mosterd en breng op smaak met peper en zout. Meng dan de groenten, de walnoten, uien en als laatste de kaas er door. Warm eventueel even op als de stamppot teveel is afgekoeld.
Garneer met wat fijngehakte kruiden!

^ Kleine veldkers, kraailook, weegbree en bloemen van klein hoefblad.

Hulst, Ilex aquifolium

Hulst; (Ilex aquifolium) Hulstfamilie, Aquifoliaceae.

December blijkt de maand te zijn van de bomen. In de kruidencursus van deze maand zit een extra bijlage over een boom en ook de huiswerkopdracht gaat er over. Dus toen ik een boom tegen kwam, die deze maand sowieso al in de belangstellig staat en ook nog mooie kerst verhalen met zich mee brengt, was het kruid van de maand wel duidelijk!

Terwijl ik wandelde lette ik op de kruiden die nu nog dapper doorgroeien nu zoals zevenblad, fluitenkruid, klimop en een enkele paardenbloem. Maar wat me echt opviel, tussen de kale bomen, die prachtige hulst! Hulst, een “evergreen”, een altijd groene heester/boom met mooie rode bessen.  Heel bekend nu in de kerst tijd, we versieren er nog steeds het huis mee en hij ontbreekt niet vaak in kerststukjes of als decoratie op de kerst tafel. Maar ik zag hem naast de bekende takken met de mooie knalrode bessen, nu ook in bloei met kleine witte bloempjes. Hoe zat dat?

Hulst komt voor in heel Europa, Noord-Afrika, en Zuid- en West-Azië. De boom blijft altijd groen, zij kan 10 tot wel 25 meter hoog worden! Het is eigenlijk een heester maar omdat ze zo oud worden lijken zij dan ook meer op bomen. Het blijkt dat er een vrouwelijke en een mannelijke soort is. Van de vrouwelijke bloemetjes groeit het vruchtbeginsel in het midden van de bloem uit tot de bes met zaadjes er in. Deze bessen zijn licht giftig, niet aan te raden dus. Na de vorst verdwijnt deze stof echter en worden de besjes gegeten door vogels, knaagdieren en herten. De zaden werden vroeger wel gebruikt, dan maakte men er een soort koffie van.

Tijdens het atlanticum (9000 tot 5800 jaar geleden), de warmste periode van het holoceen, rukte de hulst samen met klimop en maretak op tot in Denemarken. In onze streken is de aanwezigheid van hulst vanaf circa 6000 voor Christus aangetoond. In het oude Rome werden de hulsttakken met besjes gebruikt om het huis te verfraaien. Vroeger werden de jonge bladeren aan de toppen, die minder stekelig zijn, gebruikt als veevoer. De bessen zijn voor de mens niet eetbaar door giftige stoffen, zoals ilicine.

Thee van hulstbladeren werd in de volksgeneeskunde wel jarenlang gebruikt als koortsverlagend middel en vocht afdrijvend middel. Door deze laatste eigenschap zou het een goede plant zijn om oedeem, jicht en andere reumatische aandoeningen te bestrijden. Uit hulst kan een gele kleurstof (ilexanthine) gewonnen worden. De zaden van de mooie bessen werden gedroogd, geroosterd en gemalen en gebruikt als een soort van koffie. De bladeren kun je makkelijk drogen en vervolgens bewaren om thee of theemengsel mee te maken.

Wilde Mispel

Zo rot als een mispel, die uitdrukking komt idd van het mispel eten. Die is namelijk juist goed als hij al een beetje zacht en rot aanvoelt en wat donkerder bruin gaat kleuren. En dat is pas laat in het jaar, als de eerste nachtvorst is geweest zijn de mispels op hun best! Dat is dan de tijd om ze te plukken meestal pas in november. Na het plukken de rijpe exemplaren meteen verwerken, de nog harde exemplaren kun je nog wat bewaren, leg ze dan met de platte kant naar beneden op een schaal of stop ze een paar dagen in de vriezer en verwerk ze daarna. Want eenmaal zacht zal de mispel snel echt gaan rotten en is dan niet meer lekker.

Van de week liep ik op straat en daar lag opeens een mispel op de stoep. Ik keek en ja hoor, een prachtige mispelboom bij mensen in de tuin. Je ziet ze heel weinig nog. Ik ken gelukkig een exemplaar in het wild een mooie grote boom die heel veel appeltjes geeft. Want met een appeltje kan je de mispel nog het best vergelijken. De wilde mispel is een boom/heester uit de rozenfamilie net zoals de appelboom. Daar ga ik maar eens snel naar toe deze week!

Je kunt de mispel zo uit de hand eten ze heeft een lichtzoete, kruidige smaak. Maar meestal wordt hij gebruikt voor compote of voor mispelmoes. Mispelmoes maken gaat op dezelfde manier als appelmoes. Je kookt de mispels in stukken met een bodempje water en voegt wat kaneel of speculaaskruiden toe met eventueel wat suiker of honing. Kook ze tot moes en druk ze dan door een grove zeef. Doe de moes kokend heet in schone potten.

De mispel zit boordevol vitamine C en is goed voor de maag en spijsvertering. Vandaar dat zij vroeger ook werd gebruikt om een heilzame likeur van te maken. De stoffen worden opgenomen in de alcohol, als een tinctuur of maceraat. Samen met een aantal wilde kruiden en specerijen een goede maagversterker die bevorderlijk werkt op de spijsvertering.  

Mispelwinterlikeur

  • ca. 300 g mispels
  • 1 à 2 kruidnagels voor elke mispel
  • 300 g suiker of palmbloesemsuiker (let op dan is je drankje wel donker!) of 450 gram honing
  • 1 liter alcohol van minimaal 38° tot 40%
  • 15 korianderzaadjes (gekneusd)
  • 10 jeneverbessen (gekneusd
  • 2 stokjes kaneel
  • twee takjes duizendblad (gehele plant, blad en bloem)
  • 1 nagelkruid wortel (graaf de wortel van een rozet (eerste jaar) van het nagelkruid uit en boen schoon)

Steek de kruidnagels in de mispels, doe de kruiden en de rest van de specerijen samen met de mispels in een glazen pot en overgiet met de alcohol. Laat 2 maanden staan en schud geregeld. Haal dan alle kruiden en specerijen uit de likeur, zeef de likeur en doe deze dan weer terug in de pot met alleen de mispels. Laat nu nog drie maanden staan. Zeef daarna en bewaar in flessen.

 

Echte Lampionplant

Lampionplant is een geslacht van 75 tot 90 soorten planten in de nachtschadefamilie. De botanische naam Physalis betekent blaas, en is afgeleid van de vorm van de uitgegroeide kelk van de echte lampionplant die de vrucht na de bloei omsluit.
 
De vrucht is eetbaar, lekker zelfs, toch wordt de plant door veel mensen als onkruid gezien. Op de moestuinen wordt hij uitgetrokken … dat vond ik vreemd, behalve dat het een prachtige sierplant is, “pluk ze voor je vrouw”! Zei ik nog.
 
Je kunt ze namelijk plukken als de mooie lampionnen volgroeit zijn en vervolgens drogen als decoratie. Maar ze zijn ook eetbaar en je trekt toch ook geen aardbei uit? Ze worden onder meer in marmelades, dranken, en nagerechten gebruikt. En wat dacht je van gedompeld in vloeibare chocolade … dat ziet er mooi uit! De smaak ligt tussen zoet en zoetzuur. Ze bevatten suikers, citroenzuur, vitamine C, physaline, ijzer en de kleurstof carotenoïde. Tijdens het plukken moet je opletten dat de bessen niet in aanraking komen met de lampionnen. De bessen krijgen door deze aanraking een bittere smaak.In de middeleeuwen werden de rijpe bessen samen met druiven geperst en gegist. De verkregen wijn werd gedronken als middel tegen jicht en blaas- en nieraandoeningen.

Ik heb de planten mee genomen en in een bak gezet, de lampionnen verteren en het geraamte blijft over zoals ook wel met afgevallen bladeren gebeurt. Nog mooier!
Zie je ergens een plantje staan, vraag een stekje en je zult zien het volgende jaar heb je er 10! Ook geschikt om wild te zaaien.

Springbalsemien

Grote Springbalsemien is niet alleen een onwijs mooie maar ook een eetbare plant, bloem liever gezegd want de bladeren zijn alleen eetbaar voordat de plant bloeit. En ze zijn, vind ik, niet bijzonder lekker.

De zaden en de bloemen daarin tegen zijn heerlijk! De zaden, vooral de donkere smaken licht nootachtig en zijn nog lekkerder als je ze licht roostert net zoals pijnboom-pitjes bijvoorbeeld. De donkere zaden zijn rijper dan de witte maar ze zijn beide eetbaar. Je moet er wel werk voor doen om ze te plukken … uhhh vangen dus. Want de zaden springen open zodra je ze aanraakt. Oefening baart kunt en na een uurtje heb je al heel wat zaadjes gevangen. En genoeg laten wegspringen om aan de verspreiding van de springbalsemien bij te dragen.

Kunstig zijn ze ook, de zaaddozen krullen zich op tot ongelooflijk mooie creaties. De natuur is grenzeloos mooi!

De bloemen zijn ook eetbaar, en mooi in de salade of als decoratie! Eerst aan de bijen laten want die zijn er ook dol op!